Koniec unikania składki zdrowotnej w spółkach z o.o.

Koniec unikania składki zdrowotnej w spółkach z o.o. poprzez art. 176 k.s.h.

Wynagrodzenia wspólników spółek z o.o. wypłacane na podstawie art. 176 kodeksu spółek handlowych (k.s.h.) coraz częściej są traktowane jako podstawy do naliczenia składki zdrowotnej. ZUS i NFZ konsekwentnie uznają, że tego rodzaju praktyka jest nadużyciem, a sądy przyznają im rację.

Popularny mechanizm z czasów Polskiego Ładu

Wejście w życie Polskiego Ładu w 2022 r. wprowadziło obowiązek opłacania 9-procentowej składki zdrowotnej przez członków zarządu powołanych uchwałą. Już w końcówce 2021 r. zaczęto jednak stosować rozwiązanie oparte na art. 176 k.s.h., zgodnie z którym wspólnicy mogą zostać zobowiązani do świadczeń niepieniężnych na rzecz spółki i otrzymywać za to wynagrodzenie.
Początkowo ZUS nie kwestionował takiej praktyki. W efekcie wielu przedsiębiorców zdecydowało się na wykorzystanie tego przepisu zamiast klasycznego wynagrodzenia za pełnienie funkcji w zarządzie. Artykuł 176 k.s.h., wcześniej marginalny w praktyce, stał się nagle masowo stosowanym instrumentem optymalizacji kosztów.

ZUS i NFZ reagują

Z czasem jednak instytucje zaczęły dostrzegać, że w wielu przypadkach nie chodzi o faktyczne świadczenia wyjątkowe, lecz o zastąpienie umowy zlecenia lub kontraktu menedżerskiego. W interpretacjach – m.in. ZUS nr DI/200000/43/758/2025 – wskazuje się, że czynności takie jak raportowanie finansowe, prowadzenie analiz czy sporządzanie dokumentów są zadaniami typowymi dla usług zleceniowych, a nie dla powtarzających się świadczeń wspólnika.
Podobne stanowisko zajmują sądy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II GSK 2438/24 potwierdził, że regularne czynności zarządcze, jak wystawianie faktur czy zleceń transportowych, nie spełniają przesłanek art. 176 k.s.h. i powinny być traktowane jak usługi objęte składką zdrowotną.

Konsekwencje dla spółek

Eksperci są zgodni, że wykorzystanie art. 176 k.s.h. do unikania składek zdrowotnych jest dziś praktycznie niemożliwe. Firmy, które stosowały to rozwiązanie, muszą liczyć się z koniecznością korekty rozliczeń i dopłatą zaległych składek.
Co więcej, fiskus zmienia także podejście w zakresie estońskiego CIT – wynagrodzenia wypłacane wspólnikom na podstawie art. 176 k.s.h. bywają kwalifikowane jako ukryte zyski, co oznacza dodatkowe obciążenia podatkowe.
Zdaniem doradców podatkowych historia ta jest klasycznym przykładem cyklu: pojawia się luka prawna, przedsiębiorcy ją wykorzystują, a następnie instytucje zamykają możliwość jej stosowania.

Źródło:

Artykuł opracowany na podstawie publikacji „Rzeczpospolita”, Przemysław Wojtasik, Koniec sposobu na składkę zdrowotną w spółkach z o.o., 2025.